Stamboomonderzoek
• Voor beginners en gevorderden: Genealogische gids 'Drenten gezocht'.
• Voor beginners en gevorderden: Cursussen

Belangrijke bronnen
Akten van de Burgerlijke Stand 1811-20ste eeuw - in DrenLias en op microfiche / digitaal in het Drents Archief
•  Geboorteakten 1811-1902
•  Huwelijksakten (en bijlagen) 1811- 1922
•  Overlijdensakten 1811-1952
Akten na de genoemde data zijn nog niet openbaar. U kunt de akten ook bij de gemeenten raadplegen; alle akten zijn namelijk in tweevoud opgemaakt.

Bevolkingsregisters ca. 1850-1940
Lijst van bevolkingsregisters in het Drents Archief. De bevolkingsregisters (ca. 1850-1940) kunnen u op weg helpen voor de jaren dat de geboorte- en huwelijksregisters van de burgerlijke stand nog niet openbaar zijn. Verder vindt u er de gezinsleden bij elkaar en de woonadressen. Het register vermeldt bovendien van welke gemeente men afkomstig is of naar welke gemeente men vertrekt. Emigranten uit de bevolkingsregisters vindt u in de emigranten database. U kunt de bevolkingsregisters ook bij de gemeenten raadplegen.

Persoonskaarten en persoonslijsten 1938-heden
Na 1938 hebben de gemeenten bevolkingsgegevens geregistreerd in de persoonskaarten (vanaf 1994 in persoonslijsten). Na het overlijden van een persoon komt de kaart terecht bij het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag. Een uittreksel uit de persoonskaart van een overleden persoon kunt u aanvragen bij het CBG onder de rubriek Collecties, Persoonskaarten en persoonslijsten.

Doop-, trouw- en begraafboeken voor 1811- in DrenLias en in kopie in het Drents Archief
Het Drents Archief bewaart ook kerkelijke archieven van na 1811. In het archievenoverzicht kunt u per kerkelijke gemeente zien welke documenten aanwezig zijn.

Successiememories - index in DrenLias en op microfiche in het Drents Archief
Successiememories (aangiften bij de belastingen van nalatenschappen) zijn een goede bron voor het onderzoek naar bezittingen in het verleden.

Notariële akten vanaf 1811 - deels in DrenLias en in origineel in het Drents Archief
Boedelinventarissen, overdracht van onroerend goed, testamenten, huwelijkscontracten etc. werden in notariële akten vastgelegd.

Archief van de Rijkswerkinrichtingen Veenhuizen en Ommerschans - index en signalementkaarten in DrenLias, overige gegevens in het Drents Archief. Zie ook de zoekwijzer.
Een historische inleiding vindt u in het archievenoverzicht, Veenhuizen, Historisch overzicht. Houd er rekening mee dat documenten uit het archief van de rijkswerkinrichtingen recenter dan 75 jaar niet openbaar zijn.

Archief van de Maatschappij van Weldadigheid - in DrenLias en in het Drents Archief.
Wil Schackmann maakte een uitgebreide zoekwijzer. Een historische inleiding vindt u in het archievenoverzicht, Maatschappij van Weldadigheid, Inleiding.

Voorouders buiten Drenthe
• Genlias
• Toegang Op Personen (TOP)
• Zie ook de rubriek Links

Tips
•  Kijk ook eens in de rubriek Meest gestelde vragen voor informatie over

   stamboomonderzoek.
•  Op het Drents Archief Forum kunt u informatie uitwisselen met andere

    onderzoekers.
 

Neem een kijkje in akten van de burgerlijke stand, op de website www.drenlias.nl. Komen uw voorouders niet uit Drenthe? Dan kunt u zoeken via www.genlias.nl. Voor recente overlijdensdata is de website www.graftombe.nl wellicht een interessante bron.

Een goede gids voor zowel beginnende als gevorderde stamboomonderzoekers is Drenten gezocht. Gids voor stamboomonderzoek in Drenthe, door Redmer Alma en Paul Brood. De tekst van deze genealogische gids is te vinden op de website van het Drents Archief.
 

Op een gegeven moment komt u op een leeftijd waarop uw familie van vier personen is uitgegroeid tot een heel gezelschap van, wie weet, meer dan twintig volwassenen. U bent getrouwd en heeft kinderen gekregen. Misschien heeft u al kleinkinderen of zelfs achterkleinkinderen. Hetzelfde geldt voor uw broers en zussen, met wie u ooit zo close was. U begint zo langzamerhand het overzicht een beetje kwijt te raken. Van wie was Kees ook alweer? En Jelle? Of heette hij nou Jelte? Had Marie nou alleen dochters, of was de jongste een zoon? Houd uw familie overzichtelijk. Maak een stamboom en ontdek hoe uw gezin is uitgedijd tot een grote familie.

Volgt u mij maar . . . door het virtuele archief.

Laten we als voorbeeld een fictieve grootvader nemen, waarvan u de geboortedatum weet: 2 maart 1885, want die heeft u ook kunnen verifiëren in het trouwboekje, wat uw familie keurig netjes heeft bewaard. Laten we uw grootvader Klaas Meulman noemen en u weet dat hij is geboren in Koudekerk aan den Rijn, want ook dat wordt in het trouwboekje vermeld.

Van die geboorteplaats zoekt u de Tienjarige Tafel op; dit is een register op de Burgerlijke Stand waarin op alfabetisch-lexicografische volgorde alle geboorten, huwelijken en overlijdens binnen de betreffende gemeente zijn opgenomen over een periode van steeds 10 jaar. Als het goed is dan heeft dit register de jaartallen 1883-1892.

U vindt hierin allerlei lijsten met voor- en achternamen, datums en aktenummers. Nu blijkt dat de geboortedatum die u in het register vond achter de naam van uw grootvader een andere datum is dan de datum in het trouwboekje. In de Tienjarige Tafel vinden we namelijk 3 maart. We gaan nu eerst de betreffende akte opzoeken op de microfiches. Die microfiches mag u meestal zelf pakken en door middel van een leesapparaat moet u zelf de akte opzoeken. Al zoekend door de microfiches hebben we 3 maart

1885 al snel gevonden en bij die datum vinden we de gezochte akte. Al lezend komt u tot de ontdekking dat uw grootvader Klaas Meulman inderdaad op 2 maart 1885 is geboren. De gevonden datum in de klapper (Tienjarige Tafel) is namelijk de datum aangifte van de geboorte die ook in de aanhef van de geboorteakte is genoemd.

Een geboorteakte blijkt al veel genealogische gegevens te bevatten:
Deze gegevens schrijven we over, maar u kunt ook (tegen betaling) een fotokopie maken zodat u thuis alles nog eens rustig kunt nalezen en controleren.
Het blijkt dat de vader Hendrik Meulman heet, 30 jaar oud is en het beroep van molenaar uitoefent. De moeder wordt ook genoemd: Klazina Hogerwerf. Van haar wordt geen beroep en/of leeftijd genoemd (niet getreurd: er zijn andere referentiedocumenten die dat wel doen). Zijn vader is dus geboren in de jaren rondom 1855.
Opnieuw kunt u de Tienjarige Tafel (klapper) openslaan en hopen dat zijn vader, Hendrik Meulman ook in Koudekerk a/d Rijn is geboren. De getuigen in de geboorteakte zijn ook belangrijk, want vaak bestaat een familierelatie met de nieuwe wereldburger een of meerdere getuigen. Vaak genoeg leest men dat er een broeder bij is of zelfs twee. Maar de getuigen kunnen net zo goed een veldwachter, die op dat moment dienst had en een smid langs de vaart, wonende vlakbij het gemeentehuis; een leuke bijkomstigheid is dat de vader werd gevraagd om een eerste en tweede getuige, maar omdat hij lichtelijk beneveld is door jenever of brandewijn niet heeft gedacht aan de noodzakelijke getuigen. Tot 1935 was het nodig dat de geboorteakte werd opgemaakt in aanwezigheid van twee getuigen.
Uw volgende stap is dus Hendrik Meulman op te zoeken zo rond 1855. In de geboorteakte van zijn zoon wordt namelijk niet vermeld waar Hendrik geboren is, maar op goed geluk vinden we in de klapper van 1853-1862 van dezelfde gemeente Koudekerk aan den Rijn er de (aangifte)datum van deze Hendrik. Omdat de naam Hendrik Meulman maar één keer voorkomt, mag u aannemen dat deze uw overgrootvader is. Maar zoiets mag u pas vaststellen na het gevonden huwelijk met uw overgrootmoeder Klazina Hogerwerf, in combinatie met de overlijdensakte en de gevonden gegevens in het bevolkingsregister.
In de op te zoeken akte vinden we inderdaad dat onze Hendrik Meulman een zoon is van Pieter Meulman, 25 jaar en van Elisabeth de Groot en geboren is op 2 december 1855. Op deze wijze zou u geluk kunnen hebben een mooie stamreeks te bouwen naar een zo 'vroeg' mogelijke voorvader. Wat we nog niet weten is waar en wanneer Hendrik Meulman, die geboren is in 1855, is gehuwd, noch weten we iets van zijn vrouw, behalve haar naam Klazina Hogerwerf.

De relevante trouwakte kunnen we op dezelfde wijze via de Tienjarige Tafels van huwelijk opzoeken. We zoeken dus nu in de Tienjarige Tafel van omstreeks 1883 naar het huwelijk en vinden dit ook in de gemeente Koudekerk aan den Rijn. Hendrik Meulman en Klazina Hogerwerf met de bijbehorende huwelijksdatum 12 december 1888. In de genealogie noemen wij dit dan geen aangiftedatum, want in de huwelijksakte staat alleen maar de huwelijksdatum. Bij het opzoeken van het huwelijk in de gemeente Koudekerk aan den Rijn blijkt ook hier weer, dat de huwelijksakte een schat aan genealogische gegevens bevat, nog meer dan de geboorteakte. Om er enkele te noemen: gegevens van de ouders van de bruid en bruidegom, hun leeftijd en of zij tijdens dit huwelijk nog in leven zijn. Als ouders van Hendrik Meulman worden inderdaad Pieter Meulman en Elisabeth de Groot genoemd, zodat we weten dat de eerder gevonden Hendrik dus de juiste is, en dat, als we terugrekenen, de genoemde leeftijden ook inderdaad blijken te kloppen.
In de huwelijksakte wordt beschreven dat gegevens in de huwelijksbijlagen behoren te kloppen met de gegevens van de aanwezigen wij slaan daarom de bladzijde van de akte om in de hoop op die bladzijde iets van die bijlagen te kunnen vinden. Helaas, pindakaas, daar begint een nieuwe akte.

De huwelijkse bijlagen worden namelijk los van de akte bewaard en moeten daarom apart worden aangevraagd. In het Nationaal archief te Den Haag zijn deze bijlagen op film te lezen, maar in menig streekarchief als originele documenten. Men moet op een aanvraagbriefje de namen van het bruidspaar, de huwelijksdatum en -akte opschrijven, en ook de huwelijksplaats.
Als we de map ontvangen met de gegevens moet men niet teleurgesteld zijn over de hoeveelheid documenten; het is namelijk per echtpaar zeer sterk wisselend.
Het bevat minimaal de uittreksels van de geboorteakten van de bruid en bruidegom of, als de huwelijkspartners voor 1811 zijn geboren, de zogenaamde doopcedulen. Ook is er een certificaat van de Nationale Militie bij van de bruidegom. Indien de ouders overleden zijn, is meestal hun bewijs van overlijden ook aanwezig in de huwelijksbijlagen.
Net als in de geboorteakte kunnen in de huwelijksakte op- en/of aanmerkingen in de kantlijn staan beschreven, die zeer interessant voor uw genealogie kunnen zijn, zoals: een andere schrijfwijze van de familienaam of een echtscheiding is uitgesproken, of er kinderen bij het huwelijk zijn erkend en deze de achternaam van de bruidegom hebben gekregen.
Gemiddeld één op de vijf akten hebben zo'n aantekening.

Als laatste kunnen we de overlijdensakte vinden van de diverse familieleden, ook weer met behulp van de Tienjarige Tafels. De akten uit de beginperiode van 1811-1820 moeten met enige ‘voorzichtigheid’ worden geraadpleegd, omdat ze onjuiste gegevens kunnen bevatten. Geen wonder eigenlijk want de aangevers uit die tijd – familie, vaak ook buren of goede kennissen van de overledene – kenden lang niet alle gegevens van de persoon in kwestie; laat staan dat hij de namen wist van de ouders. Vooral dat laatste kwam nogal eens voor. En aan de andere kant komen we overlijdensakten tegen met heel uitgebreide gegevens, zoals een geboortedatum en zelfs vermeldingen waar de ouders zijn overleden.

Met het zoeken naar gegevens in de hieronder gelijste volgorde
- tienjarige tafels
- geboorteakte (bijlagen 1A, 2A, 2B, 2C)
- huwelijksakte (bijlagen 3B, 3C en 3D
- overlijdensakte (bijlage …)
kunnen we ook andere familieleden ‘tegenkomen’ en al heel voorzichtig aan een genealogie denken van de achternaam die u (uit)zoekt.

Mocht u geen akten meer vinden van de zojuist genoemd soort, dan is er nog een ander belangrijk document dat voor de hand ligt: het bevolkingsregister. Zelfs als we in hetzelfde archief niet de huwelijksbijlagen kunnen vinden. Helaas zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog veel huwelijksbijlagen van gemeenten in Zuid Holland uit de periode 1843-1921 verbrand of verwoest en die zijn dus nergens meer te raadplegen.
Als een familienaam in een bepaalde plaats veel voorkomt en u een complete genealogie van uw familie wilt samenstellen dan kan het Bevolkingsregister een zeer geschikte uitkomst bieden. Neem bijvoorbeeld het volgende probleem, de achternaam De Jong (laten we nu een ander voorbeeld nemen dan Meulman) zal in een grote gemeente hoogstwaarschijnlijk veel voorkomen en na een korte blik in de Tienjarige Tafels is het wel even schrikken dat u enkele tientallen akten zal moeten raadplegen voordat u een leuke en overzichtelijke genealogie De Jong tot het begin van de 19e eeuw (zo rond 1811) kan maken. Ik heb zojuist beschreven dat niet alle De Jong's tot dezelfde familie behoren en als u bijvoorbeeld alleen geïnteresseerd bent in de nazaten van bijvoorbeeld Pieter de Jong, zult u heel veel akten, die voor uw onderzoek niet interessant zijn, toch moeten lezen en de conclusie trekken dat zoiets jammer is van uw 'spaarzame' onderzoekstijd.
 

Met een veel voorkomende achternaam als de Jong, de Vries, Bakker, Smit is het ondoenlijk om alle gegevens van die personen die deze naam dragen te gaan verzamelen en zelfs op te schrijven. U zult spoedig het spoor kwijt raken en hoe goed u ook denkt te gaan werken met een bepaald systeem, u zult snel het (familie-)overzicht kwijtraken en zelfs 'geen zin' meer hebben om verder te gaan met deze prachtige hobby.
Er is een heel goed alternatief om dit in een bepaald 'keurslijf' te krijgen, met andere woorden een bepaalde grens te trekken wie er werkelijk verwant zijn. Laten we Pieter de Jong nemen bijvoorbeeld en stel dat hij geboren is op 12 december 1859, een van de kinderen is Klaas de Jong geboren 12 maart 1890, maar zijn er eigenlijk nog meer kinderen uit dit huwelijk geboren? Uit (familie-)overlevering weten we dat er nog een broer Willem moet zijn en nog een meisje maar daar weten we de voornaam niet van.
Als u dan de Tienjarige Tafels openslaat kunt u lezen dat er tussen 1883 en 1915 wel zo'n 145 personen met de achternaam de Jong zijn geboren, maar wie is nu Klaas de Jong, waarvan er wel 6 worden genoemd met de voornaam, Klaas of Nicolaas?

En daarom moet u eens een blik werpen in het Bevolkingsregister onder de zojuist gevonden naam in de klapper: Pieter de Jong, hij is vader en heeft als 'taak' gezinshoofd. In de klapper van de Bevolkingsregister, die in menig archief wel aanwezig is worden meestal een letter-nummer-combinatie gegeven, die een verwijzing geeft naar het betreffende boek, deel en bladzijde (kan ook een folionummer zijn).
Het hele gezin van De Jong met inbegrip van de inwonende familieleden en huispersoneel leest u op de betreffende folio (bladzijde) met alle persoonlijke gegevens; wellicht leest u wanneer dit gezin is ingeschreven (kan ook 'verhuisd naar . . .' zijn) in de woonplaats, en wanneer kinderen, naar gelang deze een oudere leeftijd hebben een eigen gezin stichten, daar zij dan een 'eigen' bladzijde krijgen; ook staan de beroepen er in; en het niet-verwante huispersoneel, zoals knechten, dienstbodes.
Want van dit gezin vindt u van alle gezinsleden, de vader, de moeder, alle kinderen, mits gehuwd en elders een eigen bladzijde hebben, maar ook de inwonende familieleden als grootouders, de geboortedatum, de burgerlijke staat, het geslacht, de geboorteplaatsen, de geloofsrichting, de beroepen en de relatie tot het gezinshoofd, en ook alle ingekomen en vertrekdatums naar de resp. woonplaatsen. U mag wel aannemen dat het goed is, maar het is geen primaire bron, dus altijd waar mogelijk controleren.

Bron: genealogie.hcc.nl

 

Met uitzondering van de Persoonskaart, vindt u alle gegevens in de Rijks-, Gemeente- of streekarchieven.

Persoonskaart, vanaf 1938 tot heden. Ca. 2 jaar na het overlijden gaat de persoonskaart van de persoon naar het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG). Op deze kaart staan o.a. geboorte, huwelijk, overlijden en ouders van de persoon geregistreerd. U kunt hiervan een uittreksel verkrijgen. Wijze van bestellen met behulp van een informatieformulier, te bevragen bij het Centraal Bureau voor Genealogie, Postbus 11755, 2502 AT Den Haag.

Gezinskaart, tussen 1920 en 1938 kennen we in Nederland de gezinskaart.

Bevolkingsregister, tussen 1850 en 1920. Een overzicht van personen op adres, soms in de oorspronkelijke dikke boeken, vaak al overgezet op microfiches. U kijkt op naam, eerst op het overzicht van de betr. periode (klapper), daarna bij de verwijsnummers. U vindt dan het hele gezin op het moment van registratie. De jaartallen die vermeld worden, moet u nog wel vergelijken met de juiste akte.

Burgerlijke stand (B.S), vanaf 1811 tot ca. 1910. U gaat nu de echte akten zoeken. Als u het jaartal nog niet weet, kunt u eerst de 10-jaren en daarna de 1-jarentafel van een bepaalde periode nakijken. Noteer alles van de akten, of laat ze fotokopiëren. Ook de aktenummers zijn belangrijk.

Huwelijksbijlagen, met het aktenummer van de huwelijksakte uit de B.S. kunt u de bijlagen terugvinden of aanvragen in de Rijksarchieven van de provincie. De bijlagen bevatten geboorteakte van bruid en bruidegom, eventueel overlijdensakte van ouders, Nationale Militie (keuring militaire dienst). De bijlagen kunnen veel informatie geven.

Volkstellingen, 1829, 1839, 1899 en 1947. Van deze laatste telling zijn de namen en woonplaatsen verwerkt in het Repertorium Nederlandse Familienamen. Deze boeken laten zien waar de naam veel voorkomt.

Naslagwerken
* Wellicht zijn er al eerder mensen bezig geweest met uw familie:
* Raadpleeg het Genealogisch Repertorium van Beresteyn.( 5 delen)
* Het register van het blad Gens Nostra van de NGV
* Het Centraal Naamregister in het Verenigings Centrum (VC) van de NGV in Weesp (alleen voor leden)
* De kaartenbakken in het Centraal Bureau voor Genealogie
* De kaartenbakken of overzichten in het archief waar u uw familie zoekt
* Contact met een historische vereniging
* Kwartierstatenboeken van families uit de streek waar u zoekt
* Contactdienst van de NGV, met gegevens die beschikbaar gesteld worden door leden en niet leden. 



Deze bronnen geven inzicht in de woonomgeving, de familieverhoudingen, de financiële situatie of het gedrag van familieleden.
* Nieuw notariële en rechterlijke archieven, bijv. huwelijkse voorwaarden, koop en verkoop van land, testamenten, boedelinventarissen en boedelscheidingsverklaringen
* Kadastrale archieven, voor de heffing van grondbelasting, bijv. gegevens over hypotheken
* Aardrijkskundige boeken, bv. Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa
* Oude kaarten, ieder archief heeft hier een afdeling voor (atlas)
* Oude foto's
* Register van Naamsaanneming, lijst van personen die tussen 1811 en 1825 nog geen achternaam hadden, en die er toen een aannamen
* Memories van successie, van 1818 tot 1900, betreffende de successiebelasting
* Weeshuizen, meestal bij een kerk. Kerkboeken, notulen van de kerkeraadsvergaderingen (Gemeentelijk- of Kerkarchief)
* Verenigingen, Gemeente- of Rijksinstellingen, Vakbonden, enz. Van veel instellingen zijn aparte archieven bewaard gebleven.

Bovenstaande voorbeelden geven een korte samenvatting van een aantal mogelijkheden om verder te zoeken. De stukken van deze archieven moet u meestal aanvragen d.m.v een invulbriefje. De nummers van de stukken vindt u in de Inventaris (in iedere studiezaal is een bundel, een map of een kaartsysteem of computer waarin alle archiefstukken van het betreffende archief beschreven staan).

Familieonderzoek voor 1811
Hierbij is het belangrijk dat u weet bij welke kerk uw familie hoorde. In de betreffende Doop- Trouw- en Begraafboeken van de kerk (de zgn. DTB) en lidmatenregisters kunt u uw gegevens verder terugvinden. Deze DTB gegevens zijn bij Gemeente of Rijksarchief in te zien. U bent nu al een flink eind op de goede weg, we kunnen u nu geen beginner meer noemen. Bij verder onderzoek raadpleegt u nu de bekende naslagwerken.
 

Internet links
* Centraal Bureau voor Genealogie.
* Genealogische Vereniging Prometheus.
* Nederlandse Genealogische Vereniging.
* Homepage met de Boekholt en Savenije Genealogie (Ook veel Pragt familie in bestand).
* Drents Archief (Veel Pragt familie in bestand).
 

Bron: www.heinpragt.com

Het begrip ‘genealogie’ is afgeleid van de Griekse taal. ‘Genea’ betekent geboorte of geslacht en ‘logos’ is ‘woord’, ‘verhandeling’ of ‘leer’. Genealogie is ook het werken aan de eigen familiegeschiedenis. Deze boeiende maar tijdrovende hobby wordt steeds meer beoefend. Wie wil er eigenlijk niet weten wie zijn of haar voorouders waren, waar ze vandaan kwamen en wat ze deden? Nieuwsgierig is de mens nu eenmaal altijd naar zijn afkomst geweest, ook in vroegere eeuwen. De vroegste stamreeksen vinden we in het Oude Testament van de Bijbel, stamreeksen van Adam, Abraham, David en Jezus. Het Europa van de vroege en latere middeleeuwen kende eveneens belangstellenden voor genealogische begrippen in de personen van Koninklijken bloede, ridders en adel.
Vanaf de 17e eeuw werd er steeds officiëler over adellijke families geschreven. In de 19e en 20e eeuw wordt genealogie meer en meer beoefend door de ‘gewone man’. In die tijd werden verenigingen en tijdschriften opgericht. Het zoeken naar de voorouders is als het ware een begin maken aan een bijna oneindige legpuzzel, waarvan je in de loop van de tijd steeds meer losse stukjes vindt en aan elkaar kunt passen.

In de genealogie kunnen we een beroep doen op een veelvoud van bronnen. Deze kunnen we vinden in bijv. het nationaal, rijks-, provinciale-, streek- of gemeentearchieven. Tegenwoordig worden vele bronnen via het Internet, voor de voorbewerking naar het archief, geraadpleegd en kunt u een deel van het genealogisch onderzoek daarom thuis doen. Het gaat te ver om in dit ‘voorwoord’ alle die verschillende bronnen uitgebreid te behandelen maar hieronder heb ik wel de belangrijkste opgeschreven.
Bevolkingsgegevens van de gemeenten (na 1811) met de akten van geboorte, huwelijk of overlijden, bevolkingsregisters, gezins- of persoonskaarten, registers van naamsaannemingen
Doop-, trouw-, graf/begraafboeken, lidmatenregisters en rekeningen van de kerken (tot 1811)
Koopbrieven, notariële stukken van aan- en verkoop van gronden, testamenten
Belastingkohieren, belastingregisters en poortersboeken waarin ingekomen zelfstandige beroepen worden vermeld
Militie- en lotingsstukken voor de militaire dienst
Notulenboeken van instellingen
Registers van weeskamers en armenhuizen
Gerechtelijke stukken en gevangenisregisters
Enz. enz.

Als u in uw familiegeschiedenis duikt of gaat duiken, komt u uw familieleden in dergelijke archiefdocumenten allemaal tegen met een schat aan informatie.
Maar bij genealogie gaat het niet alleen om de namen, data en feiten. Oude foto’s en (kopieën van) documenten horen ook in het familiearchief thuis. Er zijn talrijke andere documenten die uw familiegeschiedenis kunnen inkleuren: familieaankondigingen, bidprentjes, aktes, testamenten, boedelbeschrijvingen, afbeeldingen, krantenknipsels, ansichtkaarten, onderscheidingen enz. enz.
Deze documenten beschrijven beetje bij beetje een stukje sociale geschiedenis van de personen en plaatsen hen in de totale context van de streek en de tijdsomstandigheden.

Bron: genealogie.hcc.nl/
 

Familiewapens
Als ridders vroeger met elkaar vochten, waren ze van top tot teen ingeblikt. Ook hun hoofd en gezicht waren bedekt met een helm. Dat was lastig, want met een harnas aan en een helm op waren ze niet te herkennen. Hoe wist je nu of je een vriend of een vijand tegenover je had? Om dat probleem op te lossen gebruikten ridders herkenningstekens. Die verfden ze op hun schild. Ieder had zijn eigen teken. Sommigen gebruikten een vogel, anderen een leeuw, een kruis of een ring. Hoe meer ridders er kwamen, hoe ingewikkelder de versieringen op zo'n schild werden. 

Het ridderlogo
Een versierd schild wordt een wapen genoemd. Al gauw werd de afbeelding van een wapen ook gebruikt als herkenningsteken in het dagelijks leven. Eigenlijk precies zoals bedrijven en winkels tegenwoordig een logo gebruiken. Het werd bijvoorbeeld op iemands huis geschilderd, op zijn kleding geborduurd of op zijn servies afgebeeld. Na de riddertijd waren er steeds meer mensen die een eigen wapen als herkenningsteken gebruikten. Niet alleen adellijke families, maar ook veel gewone burgers hadden een wapen. Als mensen voor het eerst een wapen gingen gebruiken, moesten ze een afbeelding kiezen. Vaak had de afbeelding iets te maken met de familienaam of met een beroep dat iemand uitoefende. Iemand die Van Zon heette, koos bijvoorbeeld voor een zon. Iemand die kleermaker was, kon bijvoorbeeld een schaar of een naald kiezen. Met een wapen kon je ook verwijzen naar de plaats waar je vandaan kwam, door kleuren of symbolen uit het stadswapen over te nemen in je eigen wapen.

Een eigen familiewapen
Veel families hebben een familiewapen. Kinderen erven het wapen van hun vader, net zoals ze (meestal) ook zijn achternaam krijgen. Maar niet iedereen met dezelfde achternaam heeft hetzelfde wapen. Er bestaan bijvoorbeeld achttien verschillende wapens die bij de familienaam De Vries horen. Om te weten of je een familiewapen hebt, moet je stamboomonderzoek doen. Pas als je kunt bewijzen dat een bepaald wapen door een voorouder is gebruikt, mag je het zelf ook gebruiken.
Wie helemaal geen familiewapen heeft, kan er een (laten) ontwerpen. Het Centraal Bureau voor Genealogie beheert een heraldische databank met meer dan twintigduizend familiewapens. Daar zijn eeuwenoude wapens bij, maar ook nieuwe, pas ontworpen exemplaren. Op www.cbg.nl kun je opzoeken of er bij jouw achternaam een familiewapen hoort. 

Bron: Vibeke Roeper